1914 — 1918-nji ýyllarda bolan birinji jahan urşuna gatnaşyp, wepat bolan türkmenleriň sany 80 müňden geçdi,

1917 — 1930-njy ýyllarda baý-kulak diýlip sürgün edilenleriň sany 900 müňden gowrak adamdy, şol ýyllar ýat illerde mesgen gözläp, ýurtdan çykanlaryň sany 4 milliondan geçdi.

1930 — 1937-nji ýyllarda milletçi, halk duşmany, basmaçy atlandyrylyp atylanlaryň, sürgün edilenleriň sanyny anyklamak kyn, her gijede obalardan, şäherlerden adamlar sessiz-sedasyz ýiterdiler, olary hatda soramaga-idemäge hem gorkardylar... Türkmen halky şeýle ruhupeslikde ýaşady...

(296-nji sah.)

Uruş, gör nähili aýylganç! XX asyr adamzadyň ykbalynda awuly, uly ýitgili, köp pidaly, gandöküşikli wagşy asyr boldy. Iki dünýä uruşlary, onlarça sebitara, döwletara agyr uruşlar boldy, olara zorluk bilen, isleg bilen biziň watandaşlarymyz — türkmenlerem gatnaşdy. Diňe ikinji jahan urşunda, nemes basybalyjylaryna garşy söweşlerde 740 müň türkmen wepat boldy, onlarça müň adamlar maýyp boldular. Ol watandaşlarymyzyň ýitgisini mal bilen, pul bilen ölçäp bolmaz, biz uruşda şehit bolanlaryň hemmesine türkmen döwletiniň gahrymanlary diýip at berdik. Goý, olaryň jaýlary jennet bolsun, ýatan ýerleri ýagty bolsun!

(41-nji sah.)