R

Mukaddes Ruhnamanyò diliniò altyn sözlügi

A | B | Ç | D | E | Ä | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | Ö | P | R | S | ª | T | U | Ü | W | Y | Ý | Z


RAKYP - bäsdeº, duºman.
- ...dostlar bizi ahyrýetiò siline, gark etmänkä, rakyp gyrylsyn imdi! /377/.

RAST - dogry, dürs, çyn, hakykat manydaky söz.
- Haý, Öwez jan, sen näme diýsem rastdyr diýiber, gaòryºy- ma gaýtsaò, kelläòi hyzlandyryp ibärin!       /193/.
 

RAÝYNY ÝYKYP BILMEZLIK - biriniò diýenine däl diýmezlik, göwnüne degmezlik, tersine gitmezlik.
- Ataò ºeýle ýagdaýyò boljagyny öòünden bilýärdi. Ýöne garamaýak halkyò raýyny ýykyp bilmändi...  /38/.

REJELEMEK - belli bir tertibe salmak, tertipleºdirmek, ýerbe-ýer etmek, taraºlamak.
- Milli döwlet ýurduò maddy baýlyklaryny ºu millete siòdirýär we onuò ruhy gazananlaryny rejeleýär /257/.

Resul - ilçi, Hudaý tarapyn iberilen pygamber.
- Hakyò resuly biziò pygamberimiz Muhammet Aleýhyssalam bolsa, Gurhandan baºlap, dört sany beýik kitabyò asman- dan inendigine kepil geçdi /20/.

ROWA GÖRMEK - mynasyp bilmek, birine degiºli zat diýip hasaplamak, birine bagyº etmek, dereje saýmak.
- Weliler öz ömrüni, özüniò ähli beden hem ruhy gymmatlyklaryny diòe Ýaradana rowa görüpdirler /358/.

ROWA GÖRMEZLIK - haýsy-da bolsa bir zat mynasyp däl diýip hasaplamak, birine bir zady köp görmek, laýyk görmezlik.
-Duºman ýöne duºman däl, duºmanlaryò hany, ol: -Sen namart, maòa mert ölümi hem rowa görmeýärsiò! - diýip gygyrýar /196/.

ROWAN ETMEK - ömür sürmek, dowam etdirmek, ýola goýmak.
- Adama öz ömrüni rowan etmek üçin iki hili güýç-kuwwat berilýär /306/.

RÖWªEN - ýagty, ºöhleli, ýalkymly, nurana sözleri bilen manydaº söz.
- Dünýä-röwºen geljegine barýar: dünýäniò ýagºy niýetli, päli-nepesi düzüw adamlary hut ºeýle bolar diýip ynanýar /403/.

RUBAGY - rubaýy, bir bentden ybarat dört setirli goºgy ºekili.
-Seljuk soltanlary zamanasynda türkmenleriò aga-ýana döwran sürüp ýaºan döwründe soltan Sanjar Enweriniò bir rubagysyny okap görüpdir-de, ony köºge çagyrypdyr /307/.

RUHANA - ruhy taýdan baý, ruhubelent.
- Enºalla, Ruhnamanyò pelsepe çeºmesiniò dury suwundan ganan nesiller ruhy ýüki ýetik, ruhana adamlar bolup ýetiºerler /64/.

RUHLAªDYRMAK - ruhy derejä götermek, ruh görnüºini bermek.
- Ol pelsepe baýlygy ruhlaºdyrmakdan ybarat        /368/.

RÜSTEM - garºydaºyndan üstün, ýokarda, has belent bolan, hökmürowan.
- Ol hemiºe hakyky durmuºy hem onuò rüstem kanunalaýyk- lyklaryny esasy orunda goýupdyr        /176/.

RYSGAL - Taòrynyò her kime beren ýaºaýyº üçin zerur zatlary, rysk, iýilmeli, içilmeli nygmatlar, azyk, nesibe, döwlet.
- Güýç-gaýratdan, sahawatdan, rysgal-bereketden, söýgüden bina bolan türkmen ili, türkmen ýoly syrly gudrat bolup türkmeniò kalbynyò töründe ýaºaýar /77/.

RYSK - rysgal, ryzk. Taòry tarapyndan her kese berlen nygmat, paý, iýmek-içmek, ýaºaýyº üçin zerur zatlar. 
-Gulluk edýän we gullukdan galan gojalary we mätäçleri göreniòizde: «Her kim mätäçlere kömek etmegi baºarmasa, ýolbaºçylyga ýaramaz» diýiºleri ýaly, rysk bermek bilen kömek ediò /89/.


A | B | Ç | D | E | Ä | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | Ö | P | R | S | ª | T | U | Ü | W | Y | Ý | Z


(awtor: Halkara türkmen-türk uniwersitetiniò dosenti Sapar Güjükow)