U

Mukaddes Ruhnamanyò diliniò altyn sözlügi

A | B | Ç | D | E | Ä | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | Ö | P | R | S | ª | T | U | Ü | W | Y | Ý | Z


UGRAªMAK - duºmak, baº goºmak, gabat gelmek, meºgul bolmak, iºe giriºmek.
-Pyragy yºka ugraºdym, Derýa girip möwje duºdum... /377/.

UGRUKDYRMAK - dogry ýola salmak; gönükdirmek, dogry ýoly salgy bermek.
- Adam zeminde ýaºasa-da, ony ugrukdyryp duran asman!             /196/.

UJA - oòurga süòküniò ujundaky artyp duran bölek süòk. 
- Süýegi-uja bilen gapyrga /83/.

ULAMA - alymlar, ylym adamlary.
- «Ulug ýokmy-ulama bar» diýip, ýaºuly kethuda ýok ýerinde ylymlyny sylamagy parz edipdir /98/.
 

ULAMALAR - alymlar, dindar alymlar, mollalar, ahunlar.
- Soltanyò Türkan hatyny beýle derejä götermegini serkerdelerem, beglerem, kethudalaram, din ulamalaram oòlamandyr /224/.

ULAªMAK - aralaºmak, giriºmek, baryp ýetmek, baº goºmak.
- Emma onuò paýhasy artyp, ömür hakyndaky pikirlere ulaºdygyça, adamyò diòe bir ºu wagt hem giòiºlik bile çäklendirilen dünýä üçin ýaradylmandygyna göz ýetirip baºlaýar /306/.

Ulgam - haýsy-da bolsa bir zady emele getirýän yzygiderli bitewilik, tutuº jemi, aýry-aýry zatlaryò many-mazmun taýdan utgaºmasy.
- Dünýägaraýºyò ulgamy bolan Ruhnama meniò öòe süren ähli syýasy ýörelgelerimiò, ykdysady hem durmuºy, medeni häsiýetli maksatnamalarymyò taglymat esasydyr, onuò jemgyýetiò dürli ugurlarynda amal ediliºiniò usulydyr /19/.

ULUG - uly, köp halkdan ybarat.
- Ulug iller dagar, çaºar, mert ärden hany bolmasa... /377/.

UMMAN - iò uly suw giòiºligi, deòizden has giò ýere ýaýylyp ýatan suw, okean.
- Otlyny halamaýanlar hem bardyr, ýöne wagonda yrgyn atyp, pikirler ummanyna gark bolup, görmedik ýerleriòi, ýurtlaryòy görüp tomaºa edip, ýol sökmegiò aýratyn lezzeti bardy /35-36/

URUG - tire-taýpa, boý, il ýaly adamlaryò belli bir toparyny aòladýan söz. 
Oglanlaryòyza, perzentleriòize, boýuòyza we urugyòyza meniò öwütlerimi we nesihatlarymy ýetiriò /84/.

UÝGUNLAªDYRMAK - laýyk ýagdaýa getirmek, bap getirmek, mynasyp ýagdaýa getirmek, ýaraºykly bolºa getirmek.
- Biz gymmatlyklarymyzy öz ruhumyzyò we öz durmuºymyzyò aýratynlyklaryna uýgunlaºdyrmalydyrys /248/.
 

UÝMAK - berk ynanmak, ynam bildirmek, bil baglamak.
- Eger meniò öwütlerime we ýörelgelerime amal etmän baºlasalar, onda gürrüòsiz biri-birlerine uýmazlar we duºman olardan üstün bolar /84/.

UZUR - ýazygy bagyºlamak üçin ötünç, haýyº, towakga.
- Birden ulanyp durka bozulaýsa, ýerine bazardan baºgasyny alyp berýär, özem gaty uzur soraýar      /184/.

A | B | Ç | D | E | Ä | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | Ö | P | R | S | ª | T | U | Ü | W | Y | Ý | Z


(awtor: Halkara türkmen-türk uniwersitetiniò dosenti Sapar Güjükow)