A | B | Ç | D | E | Ä | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | Ö | P | R | S | Ş | T | U | Ü | W | Y | Ý | Z

YGMAK - aýlanmak, gezmek, dolaşmak.
Dowar bakyp, şöwür çekip, ygdym Ahal alasynda,
Ata-babam sesin eştdim Gök gümmürdän halatynda.../276/.

YGTYKAT - ynam, ynanç sözleri bilen manydaş söz.
- Türkmenistan öz ýurtlarynda syýasy, milli ýa dini ynam-ygtykatlary üçin yzarlanýan daşary ýurt raýatlaryna gaçyp gelmek hukugyny berýär /260/.

YHSAN - gaýtargy tamakin bolman edilen kömek, goldaw, edilen hemaýat, bir zady birine bagyş etmek.
- Eger kimdir biri beýleki birinden haýyr we ýagşylyk görse, özüni onuň öňünde borçly duýup, oňa hormat goýup, ýagşylyk we yhsan etmegi başarsa, onuň hakyny ýerine ýetirse, şol adamkärçilikdir we kişilikdir /90/.

YJAZA - rugsat, idin, ygtyýar sözleriniň manysyndaky söz.
-Biz, bir asyrlap baknalygy, halkymyzyň düşen pajygaly ýagdaýyny sapak edinip, bir asyrlap söýmäge, halkym diýmäge yjaza berilmedik halkyň ogullary bolup, halkymyzy bir asyrlap söýüp bilmedigimiziň hatyrasyna iki esse artyk söýýäris /95/.

YKLYM - türkmeniň dilinde bu söz ýurt, Watan, diýar, ülke, mekan, mesgen manysynda ulanylýar. Başga birnäçe dillerde howa ýagdaýy bilen baglanyşykly klimat sözi bilen manydaş ulanylýar.
-Nuh alaýhyssalam öz ogullaryndan Ýafesiň zürýatlaryna Türkmenistan yklymyny ýer-ýurt edip berdi /9/.

YKYŞ - bir zadyň - binanyň, haýatyň we ş.m. ýel düşmeýän tarapy, ykyşak.
- Ýagşyzada yzyna dolanýar, görse, husydyň mülküniň içinde bir tamdyr bar, tamdyryň ykyşynda hem bir kişi körükden köz çekip, çoýunyp otyrmyş /365/.

YLAHY - Alla bilen baglanyşykly, Allany öwmäge bagyşlanan şygyr.
- Asmandan ýyldyrymlap inýän gök böri ikinji eýýamymyzdaky ylahy oňonymyz! /96/.

YLAHY - Taňryly, Alladan ygtyýarly, Alla alamatly, Hudaýdan nyşanly.
- Türkmen taryhynda pygamber kibi yz goýan, ylahy adyny göteren şahslar Ärsak şadan başga-da köp... /43/.

YLAHYM - Hudaýym, Allam, Taňrym sözleri bilen manydaş söz.
- Ylahym, indi hiç mahal uruş bolmasyn! /188/.

YLHAM - döretmek, ýaratmak hyjuwy, joşa getirýän hyruç, joşgun.
- Hudaý türkmene taryhy döredijilik ylhamyny berdi - bu eýýam TÜRKMEN RUHUNYŇ KÄMILLIK EÝÝAMYDYR /297/.

YMAM - musulman jemagata namaz okadýan adam, mährapda durup namazy ugrukdyrýan din adamy.
-... dini düzgünleri berkitmekde Pygamberiň mirasyny gorap saklaýjylar bolan kazylara, ymamlara we ulamalara /goý, Alla olaryň baryny ýalkasyn!/ hormat-sylag goýmakda müm- kin bolan kämillige ýetsin /389/.

YMMAT - Hezreti Muhammediň töwereginde toplanan musulmanlaryň hemmesi, il-gün, köpçülik.
-... öň ýaşap geçenleriň baýlyklaryny ymmatyna bagyş-lamakdan ybarat bolany üçin, biz onuň hyzmatlaryny göz öňünde tutup, onuň wezipesini ogly Hasana berdik /385/.

YNSANPERWERLEŞDIRMEK - ynsana bolan söýgini, sylagy ýokarlandyrmak, ynsana adam ýaly garaýşy ýola goýmak, adamyň mertebesini saklamagy, hormatlamagy öňe sürmek.
-Şonuň ýaly-da, jemgyýetçilik durmuşyny mundan beýläk-de ynsanperwerleşdirmek maksady bilen, Türkmenistanda «Mukaddes Gadyr gijesi mynasybetli rehim etme we günä geçme hakynda» Kanun kabul edildi /283/.

YSTYHAN - süňk.
- Heňňamyň zybanyndan çykýan ümsümlik gulaklarymy şaňladyp gidýär-bäş müň ýylyň dowamynda sesleri Garagumuň şemalyna, nazarlary türkmen sährasynyň gözýetimine, howaly duýgulary asmandaky bulutlara, agras mähri ýerdäki bulaklara, gözleriniň nury türkmen Güneşine, sulbalary Köpetdagyň kölegesine, ystyhany ene topraga dönen ata-babalarym meniň ruhumy göterýärler /288-289/.

YZA - agyry, jeza.
- Endigine laýyk ýaramazlygy näçe köp etse, müýni, yzasy şonça-da aýdyň ýüze çykar /202/.

A | B | Ç | D | E | Ä | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | Ö | P | R | S | Ş | T | U | Ü | W | Y | Ý | Z