F

Mukaddes Ruhnama sözlügi.
I. Ýer-ýurt atlary

A | B | Ç | D | E | Ä | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | Ö | P | R | S | ª | T | U | Ü | W | Y | Ý | Z


FATIMI [Fa:timi] (232) – Ýakyn Gündogarda 909-1171-nji ýyllar aralygynda hökmürowan bolan we Muhammet pygamberiò gyzy Fatimanyò (türkmençe - Patma) adyny göteren döwlet. Tunisde düýbi tutulan bu hökümdarlyk X asyryò ortasynda tutuº Demirgazyk Afrikany, Sisiliýany, 969-njy ýýlda Müsüri, XI asyryò baºynda Siriýany öz tabynlygyna geçirýär. 1171-nji ýýlda Fatimiler öz ornuny Eýýuby türkmenleriniò döwletine berýär.

 

FIRUZKUH [Fi:ru:zku:h] (143) – Owganystanyò Hyrat bilen Gazna ºaherleriniò aralygyndaky daglyk ülkede orta asyrlarda hökmürowan bolan Gurly türkmenleriò paýtagty. XII-XIII asyrlarda gülläp ösen bu ºäher Gerirud we Hilment derýalarynyò ýokary akymynda ýerleºip, onda kaºaò binalaryò ençemesi gurlupdyr. Emma XIII asyryò ortalaryndan soòra Gurystanyò elden-ele geçmegi, ýurduò ençeme gezek tozdurylmagy Firuzkuhyò hem ýumrulmagyna getirýär. Netijede, öz döwrüniò owadan ºäheri hasaplanan Firuzkuhyò orny hem soòra ýatdan çykarylýar. Alymlaryò bir topary Hilment derýasynyò ýokary akymyndaky Taýwara ºäheriniò ýakynyndaky köne galany, beýleki topary hem ºol sebitdäki Garabag harabalaryny gadymy Firuzkuhyò galyndysy hasaplaýarlar. 


A | B | Ç | D | E | Ä | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | Ö | P | R | S | ª | T | U | Ü | W | Y | Ý | Z


(awtorlar: Kasym Nurbadow, Soltanºa Atanyýazow, Ata Gylyjow)