I

Mukaddes Ruhnama sözlügi.
I. Ýer-ýurt atlary

A | B | Ç | D | E | Ä | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | Ö | P | R | S | ª | T | U | Ü | W | Y | Ý | Z


IRBIL [Irbi:l] (122) - Yragyò demirgazygynda gadymy döwürden galan ºäher. Türkiýe, Yrak türkmenleri Irbile Erbil diýýärler. Onuò ady türk dilinde çykan Ruhnamada-da Erbil görnüºinde ýazylypdyr. Irbil miladydan öòki 331-nji ýylyò Garaºsyzlyk aýynyò 13-inde Isgender Zülkarneýniò gazanan uly harby ýeòºi bilen hem meºhurdyr. Isgender ºu ºäherde Dariniò san taýdan on esse agdyk goºunyny çym-pytrak edipdir. Orta asyrlarda bu ºäherde Beg hökümdar türkmenleriniò Arbel türkmen atabegligi döredilip, onuò agalygy 1144-1233-nji ýyllar aralygynda dowam edipdir. Ruhnamada Irbil diýen adyò Arbelun, Arbel ýaly görnüºleri hem ulanylypdyr. Ýewropa çeºmelerinde bolsa onuò Arbela, soòra hem Erbil ºekili kabul edilipdir.

 

ISPANIÝA [Ispa:niýa] (61) – Ýewropanyò çet günorta-günbatar böleginde döwlet. Ol Pireneý ýarym adasynyò uly bölegini, ºeýle-de Balear, Pitius we Kanar adalaryny eýeleýär. Meýdany 504,75 müò inedördül kilometr. Paýtagty – Madrid ºäheri.

Mukaddes Ruhnamada Beýik Saparmyrat Türkmenbaºy türkmen halkynyò guran kuwwatly orta asyr döwletleriniò rowaç döwründe ata-babalarymyzyò türkmen ylmynyò, edebiýatynyò, sungatynyò gazananlaryny ýaýradan uzak ülkeleriniò hatarynda Ispaniýanyò hem adyny tutýar.  

 

ISTAHR (128) – Eýranyò Pars welaýatynda, meºhur Persepol ýadygärlikleriniò golaýynda ýerleºýän gadymy ºäher. (Istahr sözi “mäkäm”, “berk” diýen manyny aòladýar). Öz döwründe bu gala has berk hasaplanypdyr. Ol Sasanylar döwründe welaýatyò baº ºäheri bolupdyr. Mukaddes Ruhnamada bu ºäher Pars welaýatynda salyr türkmenleriniò guran atabegligi (1148-1287) bilen bagly ýatlanýar.

 

A | B | Ç | D | E | Ä | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | Ö | P | R | S | ª | T | U | Ü | W | Y | Ý | Z


(awtorlar: Kasym Nurbadow, Soltanºa Atanyýazow, Ata Gylyjow)