|
WAN
[Wa:n] (138) – Türkiýäniò gündogaryndaky daglyk ülkede ºor
suwly köl (ýerleºen ýeri deòiz derejesinden 1720 metr belentlikde,
tutýan meýdany 3,7 müò inedördül kilometr, çuòlugy 145 metr). Köle
onuò kenarynda ýerleºen gadymy Wan ºäheriniò ady dakylypdyr (bu ºäher
häzir adybir welaýatyò merkezidir). Wan ºäheriniò ornunda b. e. öòki
müòýyllykda Tuºpa ºäheriniò düýbi tutulyp, ol b. e. öòki VI
asyra çenli Urartu döwletiniò paýtagty bolupdyr. 1022-nji ýylda Wan
ºäherini Wizantiýa basyp alýar, ýöne basym ony we töwereklerini
Seljuk türkmenleri öz eline geçirýär, ahyrynda-da ony Osmanly türkmenler
eýeleýärler. Mukaddes Ruhnamada bu kölüò ady Garagoýunlylaryò ýerleºen
mesgeniniò ady hökmünde agzalýar.
WAS
[Wa:s] (221) – Daºoguz welaýatynyò demirgazygynda, Köneürgenç ºäherinden
100-120 kilometr günortada ýerleºen giò ekerançylyk meýdany,
ata-babalarymyzyò ýaºan gadymy topragy. Amyderýa özüniò Hazara akýan
Uzboý ugruny XVI asyrda üýtgeden soòra, bu ülke gurap galýar. Häzirki
döwürde Wasa ýene suw eltildi, onuò topragy ýene gülleýän mekana
öwrülýär. Bu ýerde ençeme obalar, Akdepe etrabyna degiºli Wasgala,
Gubadag etrabyna degiºli Wasabat obasy we beýleki ýerler emele geldi.
Mukaddes
Ruhnamada Wasyò ady türkmenleriò orta asyrlardaky rowaç mesgenleriniò
biri hökmünde tutulýar.
WIZANTIÝA
[Wiza:ntiýa] (117, 235, 236) – IV asyrda Rim imperiýasy ýykylandan
soò, onuò gündogar böleginde dörän we XV asyryò ortalaryna çenli
höküm süren imperiýa. Oòa häzirki Ystmabyl ºäheriniò ornunda dörän
gadymy Bizant ºäheriniò ady dakylýar. Wizantiýa döwleti ilki
gotlaryò, V asyrda bolsa türkmenleriò ata-babalary bolan gunlaryò (hunlaryò)
çozuºlaryna sezewar bolýar. Ruma seljuklaryò aralaºmagy bilen XI
asyrdan baºlap Wizantiýanyò oba we ºäherleri türkmenleriò eline
geçýär. 1453-nji ýylda onuò paýtagty Konstantinopoly (Ystambyly) türkmenleriò
eýelemegi bilen Wizantiýa imperiýasy ýaºamasyny bes edýär.
WLADIKAWKAZ
[Wladikawka:z]
(31, 39) – Demirgazyk Osetiýa-Alaniýa Respublikasynyò paýtagty.
Terek derýasynyò iki kenarynda, Darýal jülgesiniò agzynda ýerleºýän
ºäher. Harby-gruzin ýoluny goraýan nokat hökmünde rus häkimiýetleri
1784-nji ýylda Kapkaý (“gapy”, “derweze”) diýen Oseti obasynyò
ornunda ºu ºäheriò düýbüni tutýarlar. 1860-njy ýylda oòa
Wladikawkaz diýen at dakylýar.
Mukaddes
Ruhnamada bu ºäheriò ady Beýik Saparmyrat Türkmenbaºynyò kyblasy,
Türkmenistanyò Gahrymany Atamyrat Nyýazowyò Beýik Watançylyk urºunda
söweºen we wepat bolan ýeriniò ady hökmünde ýatlanýar.
Ýene:
ser. Çikola.
|
