TÜRKMENİSTANIN BAĞIMSIZLIĞININ VE
DEVLET YAPISININ TEMELLERİ HAKKINDAKİ
TÜRKMENİSTAN ANAYASAL KANUNU
Türkmenistan Yüksek Şurası,
26 Ekim tarihinde toplantı gündeminde, halkın izhar ettiği
irade ve isteğini, Türkmenistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyetinin
bağımsız devlet olması hakkındaki bildiriyi
hayata geçirmek amacıyla önemli bir karar kabul etti. Söz konusu
kararda, aşağıdaki çok önemli konular beyan edilmiştir.
1. Türkmenistan SSC sınırları
içinde Türkmenistan devleti bağımsız demokratik devlet
olarak ilan edilmelidir.
Türkmenistanın bağımsızlığı,
yüce maksatlara matuf Türkmen halkının kendi gerçek
milli devletini kurması için, milletine, ırkına, sosyal
menşeine ve inandığı dine bakılmaksızın
her bir fert için Türkmenistan Anayasasında, İnsan Hakları
Evrensel Bildirisinde ve uluslararası hukukun diğer normlarında
öngörülen hakları, özgürlükleri sağlamak, hümanist
demokratik bir hukuk devleti kurmak ilkelerine uygun ilan edilir.
2. Türkmenistan Devletinin yönetim
biçimi cumhuriyettir. Bu cumhuriyette devlet hakimiyeti halkın
elindedir. Cumhuriyet kendi hakimiyetini, doğrudan referendumla,
temsilci organları vasıtasıyla gerçekleştirir.
3. Türkmenistan sınırları
içerisinde Türkmenistan Anayasası ve kanunları geçerlidir.
Türkmenistan Anayasasında
ve kanunlarında belirtilmeyen devletlerarası ilişkiler düzenleninceye,
hukuk ilişkilerinin yasama esasında reformlar tamamlanıncaya
kadar SSCB Anayasası ve kanunları geçerlidir.
4. Türkmenistanın sınırları,
oluşan sınırlar içerisinde dokunulmaz ve bölünmezdir.
5. Türkmenistanda devlet
hakimiyeti, yasama, yürütme ve yargı hakimiyetlerine ayrılması
prensibiyle gerçekleştirilir.
6. Türkmenistan Anayasası
uygun şekilde Türkmenistan Yüksek Şurası, yasama hakimiyetini
gerçekleştirir.
7. Türkmenistandaki en yüksek
görevli, Devlet Başkanı olup, devletin başıdır. Türkmenistan
Devlet Başkanı, icra organına da başkanlık eder.
8. Türkmenistan mahkemeleri bağımsız
olup, sadece kanuna tabidirler.
9. Türkmenistan sınırları
içerisinde Türkmenistan vatandaşlığı uygulanır. Türkmenistan
vatandaşlığı, onu kaybetme şartları ve usulü,
vatandaşlık konularında diğer devletler ile karşılıklı
ilişkiler, Türkmenistan Anayasası ve kanunları vasıtasıyla
düzenlenir. Türkmenistan, sınırları dışındaki
vatandaşlarını korur ve onlara sahip çıkar.
Türkmenistan sınırlarında
bulunan yabancı devlet vatandaşlarına ve uyruğu olmayan
fertlere Türkmenistan Anayasası ve kanunlarında,
devletlerarası anlaşmalarda, uluslararası hukuk normlarında
öngörülen haklar ve özgürlükler tanınır.
10. Türkmenistan sınırları
içerisindeki toprak, yer altı zenginlikleri, hava sahası, su
ve diğer doğal kaynaklar, deniz ekonomik kıta sahanlığı
halkın milli zenginliği ve mülkiyeti olup, Türkmenistanın
bağımsızlığının maddi temelleri
olarak hizmet eder.
Genel Sovyetler Birliği mülkiyetinde,
SSCBnin elmas, döviz fonlarında ve altın hazinesinde Türkmenistanın
payı mevcuttur.
11. Türkmenistan, ekonomide
piyasa ekonomisine geçmeyi kabul etmiştir. Devlet mülkiyetinin tüm
şekillerini ikrar eder, onları eşit derecede korur.
12. Türkmenistan, kendi mali
politikasını, para sistemini
müstakil olarak belirler;
devlet, banka organlarını kurar.
13. Türkmenistan, SSC Birliğine
giren cumhuriyetlerin bağımsızlığını,
aralarında oluşan sınırların sabitliğini,
topraklarının dokunulmazlığını, bölünmezliğini
tanır.
14. Bağımsız bir
devlet, dünya topluluğunun eşit haklara sahip bir üyesi olarak Türkmenistan,
dış politikasını müstakil olarak tanzim eder ve
uygular. Birleşmiş Milletler Teşkilatına, diğer uluslararası
örgütlere doğrudan girer, diplomatik, elçilik, ticari ve diğer
ilişkileri gerçekleştirir, onlarla yetkili temsilcilikler açar,
uluslararası sözleşmeler akdeder.
15. Türkmenistan, kendi askeri
politikasını müstakil olarak belirler, toprak bütünlüğünü,
bağımsızlığının korunmasını
sağlar, silahlı güçlerini kurar.
Türkmenistan, topraklarında
nükleer, kimyasal, bakteriyolojik silahların, kitle imha silahlarının
diğer çeşitlerinin mevcut olmadığını ilan
eder.
16. Türkmenistan, Türkmen halkının
milli, kültürel yönden yeniden kalkınması, millet olma şuurunun
artırılması, halk geleneklerinin yeniden canlandırılması,
devlet dili olan Türkmen dilinin yaygın olarak kullanılması
konularıyla ilgilenir.
Türkmenistan Cumhuriyeti,
topraklarında yaşayan tüm milletlerin, halkların milli kültürel
yönden özgür olarak yetişme haklarına kefil olur.
17. Türkmenistanın kendi
devlet nişanları, bayrağı, arması, milli marşı
kabul edilir.
18. Türkmenistan SSC Anayasasının,
kanunlarının işbu Anayasal kanuna aykırı olmayan
hususları, Türkmenistanın yeni Anayasası ve kanunları
kabul edilinceye kadar geçerliliğini muhafaza edecektir.
19. Türkmenistanın Bağımsızlık
Günü, umumi halk bayramı ilan edilecek, her yılın 27
Ekiminde kutlanacak ve o gün tatil günü olacaktır.
20. İşbu Anayasal kanun,
kabul edildiği andan itibaren yürürlüğe girer.
(47-51.sayfa)