İlim
sahiplerine hürmet etmek
Oğuz Han yaşı senden bir gün büyük olsa da büyüğünü
saymayı emretmiştir. Ulu yoksa, ulema var diyerek tecrübeli
yaşlılar yoksa ilim sahiplerine hürmet etmeyi emretmiştir.
(98.sayfa)
Atabeglerin terbiyesini alan gençler, dünyanın
her yerinde geniş dünya görüşleri, bilgileri, beden sağlıklarıyla
askerlik ve komutanlık mesleğine ehil hale geliyorlardı.
(117.sayfa)
Zaman zaman derin düşüncelere dalıp, kendime
dert edinip: Keşke, lanetlenmiş Cengiz Hanın vahşi ordusu,
tarihte müreffeh bir hayat yaşayan yüz binlerce nüfuslu Köhneürgençin,
Maru-Şahu-Cihanın (Mervin), Şehristanın,
Abiverdin, Amulun, Zemin, Dehistanın şehir ve
kasabalarını boynuna inci gibi dizip yaşayan Oğuzboyunun
(Uzboyun) üzerinden geçmemiş olsaydı, binlerce kitaplı kütüphaneler,
İlim yuvaları yakılarak yıkılmamış
olsaydı, şimdi Türkmenistan, iktisadi, siyasi, medeni, ilmi
seviyesi ile dünyanın en üstün ve güçlü bir devleti olurdu.
(150-151.sayfa)
Artukoğulları Beyliği
Anadolunun Türkmenleşmesinde büyük hizmet vermiştir. Kurdukları
medreseler, himaye ettikleri alimler, kendilerine atfedilen eserler
Artukoğulları Beyliğinin ilmin ilerlemesine büyük katkı
sağladıklarını göstermektedir. Hatta ilk mekanik
robotlar Artuklu alimler tarafından yapılmıştır.
(230.sayfa)
Bizim halkımızın herbir ferdi zengin
olmalıdır. Ama ilk önce ilimli, seviyeli, ileri görüşlü
insan olmalıdır.
(299.sayfa)
Aziz anne-baba, sen kendi ciğer parene:
Helal ile haramın farkını
açıkça göster;
Yalan ile doğrunun farkını
açıkça göster;
İyilik ile kötülüğün
farkını açıkça göster;
Emek ile hırsın farkını
açıkça göster;
İlim ile cahilliğin
farkını açıkça göster;
Hayır ile şerrin farkını
açıkça göster.
Bunların arasındaki
farkı dil ile değil, yaşayarak, amel ile açıkça gösterir
isen, evladına terbiye verdin demektir.
(330.sayfa)
Oku!
Öğren! Üret!
Aziz oğlum, sevgili kızım! Oku! Öğren!
Üret! Senin bilimli, ilimli, hünerli olman kuvvetli vatan, bağımsız
diyar, kahraman halk için zaruridir.
(337.sayfa)
İnsanı
insan yapan ilimdir.
En faydalı ilim topluma
yarar sağlayan ilimdir.
Topluma faydalı olmayan
ilimin hakiki ilim olduğu şüphelidir. İnsanoğlunun her
işinin manası hayır görmektir. Çünkü fayda, hayır görmek
toplumsal yaşamı temin eden unsurdur.
Alim, ilim adamı, toplumun
manevi ve maddi gelişimi için hizmet vermelidir. Eger o bu işin dışında
kalıyorsa, onun ilmi manasız, boş ve faydasız akıl
satmaktan ibarettir.
İlim, içerdiği bilgi
ve malumatın niçin ve kime gerekliliği belli olmayan boş
birikim değildir. Faydasız ilim, cimri birinin köstebek gibi
topladığı, sonra gizlediği, kimseye faydası
olmayan zenginlik gibidir.
Alim ilim sahibidir. İlim başta
cemiyete hizmet etmelidir ve bu aynı zamanda ilmin sahibine hizmet
etmesi demektir.
Toplumun benimsemediği ilim
bir kuru avazdır.
Alim ilmin sahibi, cemiyet ise
alimin sahibidir.
Toplum ilimsiz, insan ise akılsız
yaşayamaz. Allah, en önemli yaşama unsuru olarak insanoğluna akıl
vermiştir. Bunun için insanda akılı, her maddi şeyden önce,
elden, ayaktan, çalışma aletlerinden, kaba güçten önde
gelmektedir. Aklın binlerce yıllık birikiminden, gelişmesinden
ilim ortaya çıkmıştır. İlim insanoğlunun ayrıcalığıdır.
İnsanı insan yapan
ilimdir.
Akıl ilmin kaynağıdır,
zeka tohumudur.
Ruh, insan bedeninin yetersizliğini
dolduran, insanı yücelten varlıktır. İlim ise ruhi
kemalatın ve icraatın usulüdür.
Allah Teâlâ, diğer varlıklardan
farklı olarak insana akıl vermiştir. İnsan aklı,
ilim ile birlikte olgunlaşıp, bulduklarından daha fazlasına
ulaşmıştır. İnsanın kanadı yoktur, ama ilim
ve bilim vasıtasıyla kanatlılardan daha da yükseklere çıkmayı
başarıyor. İnsana pek bir hız verilmemiş, ama ilim ve
bilimle kainatın en yüksek hızına ulaşabiliyor. İnsana
kuvetli, keskin tırnaklı pençe verilmemiş, ama ilim ile dünyanın
en yüksek ve muazzam gücüne sahip olabiliyor.
Akıl ve ilim Allaha yakınlaşma
imkanı verir.
İlim, bulunduğun yerden
daha yukarılara bakma imkanıdır.
İlim, yaşam selinde batıp
gidecek insanın, kendi saçının telinden tutup kendisini
kurtarma imkanıdır.
Nasıl yaşamalı ve
yaşamak için ne yapmalı sorusuna cevap verebilen hakiki
ilimdir. Bunu cevaplayamayan ilim kuru, boşuna masraf yaptıran,
hayali şeylerle uğraşan ilimdir.
İnsanın üstünlüğü,
kendisini bilmektir.
İnsanın borcu,
bilmektir.
Bilmek, dünyaya akıl
erdirmek, dünyada kendi yerini bulmak ve yerde kendini ispat etmektir.
Kılıcın zamanı
geçti. Ama kılıç bile akıl ve ilmin ürünüdür
(333-334.sayfa)
Bilmek
üç basamaktan ibarettir:
Okur yazarlık.
Bilim.
İlim.
Bilim, insanoğlu tarafından
teşkil edilen hazinedir. Okur yazarlık ise bu hazinenin anahtarıdır.
Okur yazarlık, yazma, çizme vasıtasıyla bilim dünyasına
erişimi sağlayan kapıdır.
Bilim basamağında
insan, kendinden öncekilerin hazine ve aklını öğrenir,
yoğrulup, gerekli olanını seçip alır, gerekli
olmayanı bir kenara atar. Kendine zaruri olan şeyleri arar ve
beynine sindirir.
Aziz vatandaşlar!
Bağımsız ve Tarafsız
Türkmenistanda ilim ve bilim alanında köklü değişiklikler
yaparak Yeni Bilim Siyasetini uygulamaya koydum. Sovyet dönemi eğitimi
günümüzün talebini karşılamıyor. Bilim siyasetinin ana
hedefi, çocuğu sokak terbiyesinden kurtarmak, aile terbiyesini
pekiştirmek için anne ve babalara yol göstermektir.
(344-345.sayfa)