XX.asır  insan kayıpları

1914-1918. yıllarında cereyan eden Birinci Dünya Savaşı’na iştirak edip vefat eden Türkmenlerin sayısı 80 bini geçmektedir,


1917-1930’lu yıllarda zengin olduğundan dolayı sürgüne gönderilen Türkmenlerin sayısı 900 000’i geçmiş ve söz konusu yıllarda ülkeden çıkmak zorunda kalanların sayısı 4 milyon olmuştur.


1930-1937. yıllarında milliyetçi, halk düşmanı, eşkiya diye adlandırılarak kurşuna dizilen, sürgün edilenlerin sayısını tespit etmek zor. Çünkü insanlar köylerde, şehirlerde, her gece sessiz-sedasız yitip kayboluyorlardı. Onları sormaya, aramaya korkulurdu… Türkmen halkı bu ruh çöküntüsü içerisinde yaşadı.

(296.sayfa)


Savaş, bak, nasıl da korkunç! XX. asır insanoğlunun ömründe ciğer dağlayan, büyük kayıplar verilen, çok canların feda edildiği, kanlı ve vahşi bir asır oldu. İki dünya savaşı, onlarca sınır savaşı, devletlerarası savaş oldu. O savaşlara bazen zorla, bazen gönüllü bizim vatandaşlarımız, Türkmenler de katıldı. Sadece İkinci Dünya Savaşında, Alman işgalcilerine karşı savaşta 740 bin Türkmen vefat etti. Onbinlerce adam sakat kaldı. O vatandaşlarımızın kaybını malla, parayla ölçmek mümkün değildir. Biz savaşta şehit olanların hepsine Türkmen devletinin kahramanları adını verdik. Onların makamları Cennet olsun, yattıkları yer nurla dolsun!

(42.sayfa)