112
İkinci bölüm. "Türkmenin yolu"


BÜYÜK SELÇUKLU DEVLETİ

 

Türkmen tarihinin üçüncü devrinde XI. Asrın otuzuncu yıllarında tarihimizde yeni ve büyük gelişmeler meydana gelmiştir. Selçuklu komutanları Tuğrul Bey (993-1063) ve Çağrı Bey (991-1061) Selçuklu devletini kurmuşlardır.

Çağrı’nın diğer adı Davut, Tuğrul’un ise Muhammet’dir. Tuğrul ve Çağrı Beyler önde gelen komutanlardı. Onların kartal manasına gelen bu adları almalarında mecazi bir anlam vardır. Tarihimizin beşinci devrinde Türkmen ruhunu “at” olarak kabul edersek üçüncü devrede bu ruh “kartal” dı. Bu nedenle bu devirde Türkmen komutanlarının kartal adıyla anılmaları doğaldır.

Çağrı ve Tuğrul Beyler, Mikail’in oğullarıdır. Selçuk Bey’in ise torunlarıdır.

Selçuklu Devletinin sınırları Çin Seddi’nden başlayıp, Mısır, Küçük Asya ve Kafkasya’ya kadar uzanmaktaydı. Selçuk Bey ve onun oğulları, torunları Samanoğullarına, İlek Hanlığına ve Gazneli Mahmut’a karşı savaş ediyorlardı.

Selçuklular, Oğuzların Kınık boyundandır. Onlar 1040 yılında Oğuzların Kayı boyundan gelen Gazneli Mahmut’a karşı Merv şehrine 70 km mesafedeki Dandanakan kalesinin önünde zafer kazandılar. Bu zaferden sonra iki kardeş tarafından kurulan yeni devlet güçlenmeye başlamıştır.

İki kardeşin adına hakim oldukları topraklar üzerinde hutbe okundu. “Sultanlar Sultanı” ünvanı alan Çağrı Bey Merv’de, Tuğrul Bey ise Nişapur’da tahta çıktılar. Kısa zamanda Belh, Cürcan, Taberistan, Harezm ve daha sonra Cibal, Hemedan, Dinavar, Hilvan, Rey ve İsfahan gibi yerler


 112
İkinci bölüm. "Türkmenin yolu"