Artukoğullarının
en meşhur şahsiyeti Selçuklu emiri Artuk Beydir. Artuk Bey, Sultan
Alp Arslan ile Kafkasya seferinde bulunmuş, sonra Anadolunun fethi için
memur edilmiştir. Artuk Bey 1091 yılında vefat edince yerine
oğulları Sökmen ve İlgazi geçmiştir.
Artukoğulları Beyliği
1101 ve 1409 tarihleri arası hüküm sürmüş daha sonra farklı
kollara bölünmüştür.
Bu beylik Anadolunun Türkmenleşmesinde
büyük hizmet vermiştir. Kurdukları medreseler, himaye ettikleri
alimler, kendilerine atfedilen eserler Artukoğulları Beyliğinin
ilmin ilerlemesine büyük katkı sağladıklarını
göstermektedir. Hatta ilk mekanik robotlar Artuklu alimler tarafından
yapılmıştır.
IRAK SELÇUKLULARI
Irakta ilk Türkmen varlığı
İslamın ilk yıllarından başlayarak Horasana yayılmasıyla
her geçen gün artmıştır. Bağdat şehrinin kurulmasında
da Türkmenlerin rolü büyüktür. Fakat Irak Türkmenleri arasında
taht kavgaları hiç eksik olmamıştır. Sultan Sancar bu
bir türlü bitmeyen taht kavgalarına son vermek istiyordu. Bu
vesileyle hakimiyeti elde etmek ve siyasi iktidarı güçlendirmek için
kardeşi Muhammet Taparın oğlu Mahmudu melik tayin etdi.
Mahmudun ölümüyle buhran ve mücadeleler bütün şiddetiyle devam
etmiştir.
