Musul Atabekleri 1127
tarihinde Irak Selçuklu hükümdarı Mahmudun Musul Emiri İmameddin
Zengi tarafından kurulmuştur. Sonra bunlar Zengiler olarak meşhur
olmuştur. Zengiler Cizre, Nusaybin, Harran ve Halepi topraklarına
katmışlardır.
Zengiler daha sonra Musul ve
Halep Atabekleri olarak ikiye bölünmüşlerdir.1259 tarihine kadar hüküm
sürmüşlerdir.
EYYUBİLER DEVLETİ
Bu devlet Oğuz töresini
devam ettiren devlettir. Musul Atabekleri Zengilerle akrabadırlar.
Nureddin Mahmut Zengi, Selahaddin Eyyubiyi Mısıra sefere
göndererek orayı fethediyor. Nureddin Zengiden sonra Selahaddin
Eyyubi devlete sultan olur. Selahaddin Eyyubi Mısırdaki Fatımiler
devletine son verir. Daha sonra devlet dili, ordusu ve her şeyiyle Türkmen
devleti olur.
Eyyubiler Kamil Muhammed ve
Salih Necmeddin zamanında en gelişmiş dönemi yaşamıştır.
1222 ve 1239 yılları arası Moğol istilası
sonucu Kıpçakların büyük çoğunluğu Eyyubi
topraklarına göç etmiştir.
Bu devlet Necmeddin
Eyyubinin 1224 tarihinde vafatı ile zayıflamaya başlamıştır.
Eyyubiler zamanında Türkmen dili ve kültürü Mısıra
kadar yayılmıştır.